لينكد فايننس (Linked.Finance) يا LI.FI يك پروتكل تجميع كننده پل هاي بلاكچيني است كه امكان سواپ بين زنجيره اي را از طريق جمع آوري كردن بريج هاي مختلف و اتصال آنها به صرافي هاي غير متمركز يا دكس اگريگيتورها مانند پلتفرم وان اينچ، فراهم ميكند. در اين مقاله قصد داريم آموزش كار با پروتكل LI.FI همراه با معرفي كامل آن را ارائه دهيم.
پروتكل LI.FI چيست؟
پروتكل LI.FI با هدف طراحي ميانافزاري بين زير ساختهاي ديفاي و لايه اپليكيشن ايجاد شده است. در واقع LI.FI ضمن جمع آوري كردن مهم ترين بريج ها، اقدام به اتصال صرافي هاي غير متمركز و تجميع كنندههاي صرافي زنجيره هاي مختلف مي كند و تبديل و انتقال رمز ارزها با يكديگر را امكان پذير مي نمايد. يك تجميعكننده بريج عملكردي شبيه به دكس اگريگيتورهايي از جمله پلتفرم پاراسواپ و 1INCH دارد. بريجها فقط انتقال چند رمز ارز محدود و استيبل كوين ها را انجام مي دهند، بنابراين ساختار LiFi به گونه اي مي باشد كه پيش و پس از اجراي انتقال، پروتكل قابليت اتصال به صرافي هاي غير متمركز را دارد. در نتيجه امكان سواپ و تبديل كوين نيز فراهم ميشود.
براي نمونه در صورتي كه فردي بخواهد اقدام به تبديل AAVE شبكه پاليگان به SPELL كند، اولين راه براي انجام اين كار، پيدا كردن توكن هاي قابل تبديل صرافي ها و بريج هاي مرتبط مي باشد اما راه غير متمركز تر و سريع تر استفاده از Linked.Finance مي باشد. در شبكه پاليگان توكن AAVE با كمك پارسواپ تبديل به DAI در بستر پاليگان ميشود و پس از آن به وسيله بريج NXTP تبديل به توكن DAI در شبكه آوالانچ مي شود و مجددا با استفاده از پاراسواپ تبديل به SPELL در شبكه آوالانچ ميشود.
آموزش كار با پروتكل LI.FI
براي ورود به سايت ابتدا بايد آدرس LI.FI را وارد نموده و سپس براي ورود به بخش سواپ، در همان پايين صفحه اول سايت، در قسمت Tools بر روي گزينه TransferTo. XYZ كليك كنيد. در صفحه باز شده مي توان نقل و انتقالات مورد نظر را انجام داد. (مطابق تصوير بالا)
براي نمونه در اين قسمت ما قصد داريم 20 كوين USDC را از شبكه اتريوم به شبكه BSC انتقال دهيم. پس از وارد كردن اطلاعات مورد نظر، LI.FI بهترين مسير را از نظر گس و كارمزد براي اين كار پيشنهاد مي دهيد كه طبق اين تصوير بهترين مسير Single Transaction از طريق Hyphen پيشنهاد شده است.
در قسمت Advanced نيز كاربران مي توانند انتخاب كنند كه اولويت بندي بريج ها به چه صورت باشد. آنها مي توانند بر اساس سريع ترين، امن ترين و يا ارزان ترين اين اولويت بندي را انجام داد.
در قسمت Advanced در بخش Slippage نيز مي توانند لغزش قيمت را تعيين كنند. همچنين در بخش Bridges و Exchanges نيز مي توانند به ترتيب پل و صرافي مورد نظر خود را انتخاب كنند.
كاربران مي توانند با مراجعه به بخش Documentation اين سايت، ليست صرافي ها، زنجيره ها و پل هايي كه LI.FI از آن ها پشتيباني كنند را در قسمت Supported Chains, Bridges and Exchanges مشاهده كنند.
در قسمت Tools بخش Bridge Analytics كاربران مي توانند تجزيه و تحليل بريج هاي مختلف را مشاهده كنند. كاربران مي توانند مقدار نقدينگي به ازاي زنجيره و توكن را مشاهده كنند. در قسمت پايين اين صفحه نيز مي توانند حجم معاملات به ازاي تراكنش هاي روزانه را از روي نمودار مشاهده كنند.
در بخش بعدي نيز مي توانند مدت زمان انجام تراكنش ها از يك شبكه به شبكه ديگر، تعداد تراكنش ها و حجم نقدينگي را مشاهده كنند.
سرويس ديگري كه توسط LI.FI ارائه مي شود Multi-Wallet dashboard در بخش Tools مي باشد كه موجودي كيف پول كاربران را در شبكه هاي مختلف نمايش مي دهد.
ويژگيهاي پروتكل LI.FI
مسيريابي هوشمند و ترجيحي: پروتكل LI.FI مي تواند بهترين مسير را از طريق بريجها و دكس اگريگيتورهاي مختلف بيابد.
قابليت شخصيسازي و درآمد زايي: در پروتكل LI.FI امكان سفارشي سازي ظاهر ويجت و اولويتهاي مسيردهي API/SDK وجود دارد.
توافق نامه خدماتدهي: اين پروتكل همراهي و ساپورت كاربران را تضمين مي كند.
ابزارها و محصولات پروتكل LiFinance
پروتكل LiFinance داراي چندين ابزار و محصول مي باشد كه از جمله آن ها مي توان به تجميعكننده بريج LI.FI، بريج آناليتيكس، داشبورد كيف پول، كيت توسعه لي فايننس، ويجت ليفاي و رابط برنامه نويسي مسيرياب هوشمند اشاره كرد كه در ادامه به بررسي هر كدام مي پردازيم.
1- تجميعكننده بريج LI.FI
تجميعكننده بريج LI.FI يك بريج اگريگيتور است كه قابليت اتصال ۱۵ زنجيره مختلف از جمله آپتيميزم، اتريوم، كرونوس، گنوسيس، بايننس اسمارت چين، فيوز، آوالانچ، پاليگان، شبكه هارموني و صرافي هاي غير متمركز مانند وان اينچ، زيروايكس، پاراسواپ، DODO، اوپن اوشن، سوشي سواپ، اسپوكي سواپ، كوييك سواپ، همچنين پلهاي بلاك چين را دارد.
2- بريج آناليتيكس
بريج آناليتيكس (Bridge Analytics) يكي از ابزارهاي اين سايت بوده كه تجزيه و تحليل ميزان نقدينگي بريجهاي مختلف، زنجيرههاي متعدد، نقدينگي هر توكن در بريجها و مدت زمان اجراي تراكنشها در شبكههاي متفاوت مي باشد.
3- داشبورد كيف پول
كاربران زماني كه كيف پول خود را به اين داشبورد متصل مي كنند، در شبكهها و پروتكلهاي مختلف، پرتفوليويي از موجودي كاربران ساخته ميشود.
4- كيت توسعه لي فايننس
كيت توسعه جاوااسكريپت/تايپ اسكريپت لي فايننس (Li.Finance SDK)، در بستر اپليكيشن هاي غير متمركز مختلف، امكان بريج كردن را فراهم ميكند. امكان دسترسي به API لي فايننس با كمك SDK وجود دارد. سپس امكان اجرايي شدن اين مسيرها از طريق كيت توسعه وجود دارد.
5- ويجت ليفاي
كاربران ميتوانند در عرض 5 دقيقه ويجت يا ابزاره لي فايننس را به وبسايت خود اضافه كنند. به اين ترتيب كاربران به آخرين ورژن LI.FI بهطور مداوم دسترسي خواهند داشت. كدهاي ويجيت از اين لينك قابل دسترسي خواهد بود.
6- رابط برنامه نويسي مسيرياب هوشمند
رابط برنامهنويسي (API) براي انتقال و تبادل دارايي بين زنجيرهاي، بهترين مسير را پيدا ميكند. از طريق اين لينك، كدهاي رابط كاربري در دسترس هستند. اگر چه قراردادهاي هوشمند پروتكل ليفاي به صورت متن باز است، اما API آن به صورت متن بسته مي باشد. حفظ مزيت رقابتي پروتكل، هدف از اين كار مي باشد.
بررسي امنيت بريج لي فايننس
قراردادهاي هوشمند پروتكل لي فاينسن، طبق ادعاي تيم توسعهدهنده آن، توسط شركتهاي واسطه، به صورت مرتب بازبيني ميشوند. آخرين بازبينيهاي صورت گرفته توسط شركت Quantstamp در آوريل ۲۰۲۲ و توسط شركت Code4rena در ماه مارس ۲۰۲۲ صورت گرفته است. اين پروتكل مجهز به دوkill Switch مي باشد كه زماني كه بريج هك مي شود، فعال مي گردد. يكي از سوييچها واقع در لايه API مي باشد كه قطع ارتباط مسير ياب و بريج را به همراه مي آورد و سوييچ دوم واقع در قرارداد هوشمند مي باشد.