يكي از مهمترين مشكلات فعالان بازارهاي مالي، شناسايي نقاط مناسب براي خريد و فروش سهام است و همواره اين چالش براي آن ها وجود دارد. در حال حاضر، ابزارهاي تجزيه و تحليل فني بسيار زيادي وجود دارد كه به سرمايه گذاران در انتخاب سهام كمك مي كند. از جمله اين ابزارها مي توان به انديكاتور RSI اشاره كرد كه از آن براي درك بالا و يا پايين بودن قيمت سهام استفاده مي شود. بايستي خاطر نشان كرد كه با وجود محبوبيت بسيار بالاي اين انديكاتور، مخالفان جدي نيز دارد. بنابراين، لازم است كه نحوه استفاده از انديكاتور RSI را به شما معرفي كنيم و نشان دهيم كه اين انديكاتور چگونه مي تواند در تشخيص نقاط ورود و خروج به شما كمك كند، همچنين مي توانيد براي ديدن آموزش بورس بر روي دوره بورس كليك كنيد.
انديكاتور RSI چيست؟
سرمايه گذاري در بورس اوراق بهادار سناريو رايج براي كسب سود است. يكي از مهمترين نگراني هاي سرمايه گذاران امروزي، انتخاب اوراق بهادار مناسب براي سرمايه گذاري است؛ زيرا انتخاب اوراق بهادار نامناسب ممكن است منجر به ضرر سرمايه گذار شود. به منظور كاهش خطر متحمل شدن ضرر و افزايش بازدهي، ابزارهاي زيادي در دسترس هستند كه از جمله آن ها مي توان به انديكاتور RSI اشاره كرد.
انديكاتور RSI ابزار تحليلي قدرتمند است كه به سرمايه گذار در انتخاب تركيب مناسب اوراق بهادار براي ساخت يك سبد سهام كمك مي كند و در صورت استفاده درست از آن، بازدهي را افزايش مي دهد. انديكاتور RSI يك نوسانگر حركت است كه سرعت و تغيير حركت قيمت را اندازه گيري مي كند و يك شاخص حركت بسيار محبوب مي باشد كه در سال هاي گذشته در بين فعالان بازارهاي مالي بسيار كاربرد داشته است.
اين شاخص بين صفر و 100 نوسان مي كند و همچنين به طور سنتي مي تواند با جستجوي واگرايي ها، نوسانات خرابي و كراس اوورهاي خط مياني توليد شود. RSI همچنين مي تواند براي شناسايي روند كلي استفاده شود.
محاسبه اين شاخص چگونه صورت مي گيرد؟
مقدار عددي انديكاتور RSI به شكل زير محاسبه مي شود:
RSI = 100 - 100 / (1 + RS)
سود متوسط / ضرر متوسط.
ميانگين درآمد= مجموع سود طي 14 دوره گذشته / 14
ميانگين از دست دادن= مجموع ضررها طي 14 دوره گذشته / 14
در اينجا، انديكاتور RSI مي تواند براساس هر تعداد دوره تعيين شود؛ تعداد پيش فرض دوره هاي پيشنهادي وايلدر 14 است و براي تجارت كوتاه مدت و ميان مدت، تعداد دوره هاي استفاده شده در مقايسه با معاملات بلندمدت كمتر است.
به طور كلي از دوره هاي 9 روزه و 14 روزه RSI براي سرمايه گذاري كوتاه مدت و ميان مدت استفاده مي شود؛ در حاليكه از دوره هاي 56، 100 و يا 200 روزه RSI براي سرمايه گذاري بلندمدت استفاده مي شود. توجه داشته باشيد كه به هنگام سرمايه گذاري بلندمدت، دوره مورد نظر نيز طولاني خواهد بود.
به عنوان مثال، دوره 56 روزه RSI يك سهام ممكن است با داده هاي دو ساله سهام و دوره 200 روزه RSI براي يك سهام با داده هاي هشت ساله محاسبه شود. در صورت سرمايه گذاري طولاني مدت استفاده از داده هاي روزانه براي محاسبه RSI ضروري نيست؛ چراكه ممكن است محاسبات زيادي را شامل شود. به جاي آن مي توان از داده هاي هفتگي يا ماهانه براي محاسبه RSI در بلندمدت استفاده كرد.
واگرايي
اختلاف بين قيمت و انديكاتور، واگرايي ناميده مي شود. همانطور كه توسط وايلدر بيان شد، واگرايي نشان مي دهد كه روند معكوس بالقوه وجود دارد. واگرايي ممكن است صعودي يا نزولي باشد؛ واگرايي نزولي زماني اتفاق مي افتد كه امنيت بالاترين سطح را ثبت كند و انديكاتور RSI بالاترين سطح را تشكيل دهد.
انديكاتور RSI، اوج جديد را تأييد نمي كند و اين جنبش را تضعيف مي كند و در صورت واگرايي نزولي، حركت به مرور زمان به سمت پايين تغيير مي كند. در طرف مقابل، واگرايي صعودي هنگامي رخ مي دهد كه امنيت پايين ترين سطح را ثبت كند و انديكاتور RSI پايين ترين سطح را تشكيل دهد. RSI پايين ترين سطح را تأييد نمي كند و اين حركت رو به افزايش است. در صورت واگرايي صعودي، حركت به مرور زمان به سمت بالا حركت مي كند. قبل از در نظر گرفتن واگرايي به عنوان سيگنال هاي خريد و فروش، بايد بسيار با احتياط عمل كرد. زيرا بايد توجه داشت كه واگرايي ها در يك روند قوي گمراه كننده هستند و يك روند صعودي قوي مي تواند واگرايي هاي نزولي بي شماري را قبل از وقوع سقف نشان دهد.
Overbought و Oversold
اگر مقدار عددي RSI يك سهام از 70 فراتر رود، اين نشان مي دهد كه سهام بيش از حد خريداري شده است و به زودي قيمت هاي آن پايين مي آيد. بنابراين، وقتيكه مقدار عددي RSI يك سهام به 70 نزديك مي شود، بهترين كار فروش آن است. قيمت سهام ممكن است بلافاصله كاهش يابد و يا در يك بازه زماني اين اتفاق بيافتد.
اگر مقدار عددي انديكاتور RSI يك سهام به زير 30 برسد، اين نشان مي دهد كه سهام بيش از حد فروخته مي شود و به زودي قيمت هاي آن افزايش مي يابد. بنابراين، وقتيكه عدد RSI يك سهام به زير 30 مي رسد، خريد آن مناسب است. قيمت سهام ممكن است بلافاصله افزايش يابد و يا اينكه در يك بازه زماني اين اتفاق بيافتد.
نوسانات شكست
شاخص ديگري كه توسط وايلدر پيشنهاد شده، نوسانات خرابي است. نوسانات خرابي يا شكست ممكن است هم صعودي باشد و هم نزولي. نوسانات خرابي فقط بر روي RSI براي سيگنال متمركز شده و مفهوم واگرايي را ناديده مي گيرند. نوسان شكست صعودي زماني شكل مي گيرد كه RSI زير 30 (بيش از حد فروخته شده) حركت كند، به بالاي 30 برسد، عقب بكشد و بالاي 30 نگه دارد و سپس بالاترين سطح خود را بشكند. يك نوسان خرابي نزولي هنگامي ايجاد مي شود كه RSI بالاي 70 حركت كند، عقب بكشد، بازگردد، نتواند از 70 عبور كند و پايين ترين سطح خود را بشكند.
به غير از پيشنهادات ارائه شده توسط وايلدر، ساير تحليلگران فني نيز پيشنهادهاي خاصي را ارائه داده اند تا استفاده از انديكاتور RSI بهبود يابد.
يكي از پيشنهاداتي كه در خصوص انديكاتور RSI ارائه مي شود، بيانگر اين نكته است كه در يك بازار صعودي، RSI تمايل دارد بين 40 تا 90 نوسان داشته باشد و دامنه 40-50 به عنوان نقطه پشتيباني عمل كند. دامنه ها ممكن است بسته به پارامترهاي RSI، قدرت روند و نوسانات امنيتي زمينه اي متفاوت باشند. در بازار نزولي RSI تمايل دارد بين 10 تا 60 نوسان داشته باشد و منطقه 50-60 به عنوان دامنه مقاومت عمل كند.
استفاده از انديكاتور RSI
تجزيه و تحليل فني با اشاره به جهتي كه به احتمال زياد نتايج مطلوبي را ايجاد مي كند و انتظارات سرمايه گذاران را برآورده مي كند، به تصميم گيرنده سرمايه گذاري خدمت مي كند. شاخص هاي فني قادر به ايفاي نقش مفيدي در زمان ورود و خروج به بورس هستند. RSI يكي از بهترين ابزارهاي موجود است و هر زمان كه قيمت سهام كاهش يابد، مقدار عددي RSI كاهش مي يابد كه نشان دهنده اشباع فروش است و بيانگر اين نكته است كه قيمت سهام مذكور، افت زيادي كرده است و براي خريد مناسب مي باشد و در نقطه مقابل نيز، اشباع خريد وجود دارد كه به سهامداران اين نكته را تذكر مي دهد كه قيمت سهام در ناحيه اشباع خريد قرار دارد و خريد اين دارايي مي تواند با ريسك همراه شود.
نكته: همانطور كه گفته شد، از اين انديكاتور براي شناسايي نقاط اشباع فروش و اشباع خريد استفاده مي شود و در بين فعالان بازارهاي مالي نيز به عنوان يك ابزار محبوب در تحليل تكنيكال شناخته مي شود. لازم به ذكر است كه علاوه بر شناسايي نقاط اشباع خريد و فروش، اين انديكاتور كاربردهاي ديگري نيز دارد. به عنوان مثال، از طريق اين انديكاتور مي توان خطوط روند را نيز ترسيم كرد و با استفاده از اين خطوط نيز اقدام به معامله كرد و نحوه ترسيم خط روند بر روي انديكاتور RSI دقيقا مانند نمودار اصلي قيمت سهام است و هيچ تفاوتي ندارد.
جمع بندي
تحليل تكنيكال در بازار سرمايه و بررسي نمودارهاي قيمتي بسيار كاربرد دارد و تعداد زيادي از فعالان بازار سرمايه را به عنوان تحليلگر تكنيكال مي شناسند و اين افراد به صورت تخصصي در اين زمينه فعاليت مي كنند. با پيشرفت هاي انجام شده در بازارهاي مالي، تحليل تكنيكال نيز دچار تغييرات فراوان شده است و در حال حاضر ابزارهاي بسيار زيادي در اين زمينه وجود دارد. يكي از اين ابزارها، انديكاتور RSI است كه در بين تحليلگران از محبوبيت بالايي برخوردار است و كاربرد اصلي آن، شناسايي نقاط اشباع خريد و اشباع فروش است و زمانيكه مقدار عددي اين انديكاتور، بالاي 70 باشد، اصطلاحا ناحيه مذكور را اشباع خريد مي نامند و در طرف مقابل نيز، وقتيكه مقدار عددي انديكاتور مذكور كمتر از 30 باشد، قيمت سهام در ناحيه اشباع فروش قرار گرفته است.
بنابراين، از اين انديكاتور مي توان سيگنال هاي خريد و فروش دريافت كرد. لازم به ذكر است كه كاربرد انديكاتور مذكور به اينجا خلاصه نمي شود و در ترسيم خطوط روند نيز كاربرد فراوان دارد و ترسيم اين خطوط بر روي نوسانگر RSI هيچ تفاوتي با ترسيم خطوط بر روي نمودار اصلي قيمت سهام ندارد و تحليلگران مي توانند از اين موضوع نيز براي معاملات خود استفاده كنند.